Dostępność do strony www jest wymagana

Deklaracja dostępności to nowy obowiązek spoczywający na właścicielach stron internetowych. Na szczęście, nie dotyczy wszystkich, a głównie instytucji publicznych i firm z nimi współpracujących.

Chociaż internet stał się nieodzowną część życia codziennego, to istnieją grupy, które napotykają trudności w korzystaniu z zasobów cyfrowych. Dla osób z niepełnosprawnościami dostęp do zasobów sieciowych wciąż nie jest łatwy. To dlatego coraz więcej państw, w tym Polska, wprowadza przepisy nakładające obowiązki na twórców stron internetowych, mające na celu zapewnienie, aby internet był przestrzenią dostępną dla wszystkich. Jednym z takich wymogów jest deklaracja dostępności. Choć brzmi to jak dodatkowy obowiązek, na szczęście dotyczy on głównie instytucji publicznych, a nie firm prywatnych. Niemniej jednak jest to temat, który warto zgłębić, bo ma on znaczący wpływ na jakość korzystania z internetu przez osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności.

Czym jest deklaracja dostępności i po co jest potrzebna?

Deklaracja dostępności to oficjalne oświadczenie podmiotu, który prowadzi stronę internetową lub aplikację mobilną, że dana strona spełnia określone normy dostępności cyfrowej. Celem tej deklaracji jest informowanie użytkowników o tym, w jakim stopniu strona internetowa lub aplikacja jest dostępna dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Deklaracja ta ma na celu zapewnienie, że każda strona internetowa będzie użyteczna dla wszystkich, niezależnie od ich zdolności – zarówno osób niewidomych, jak i osób z ograniczoną sprawnością manualną, słuchową czy poznawczą.

Przyjrzyjmy się bliżej, czym jest dostępność cyfrowa. To przede wszystkim sposób projektowania stron internetowych, aplikacji mobilnych, a także zasobów cyfrowych, które pozwalają wszystkim użytkownikom, w tym osobom z niepełnosprawnościami, korzystać z zasobów w internecie. Przykładem mogą być obrazki na stronie internetowej, które powinny mieć odpowiednie opisy alternatywne, umożliwiające odczytanie treści osobom niewidomym. Podobnie strony internetowe powinny być zaprojektowane w taki sposób, aby można je było obsługiwać przy pomocy samej klawiatury – co jest kluczowe dla osób z ograniczoną sprawnością manualną.

Deklaracja dostępności ma także funkcję transparentności – pozwala użytkownikom na sprawdzenie, czy dana strona rzeczywiście spełnia standardy dostępności, a w razie potrzeby zgłoszenie problemów związanych z używaniem strony internetowej. Zatem deklaracja nie jest tylko formalnością, ale praktycznym narzędziem umożliwiającym poprawę dostępności cyfrowej.

Deklaracja dostępności – kto jest zobowiązany?

Choć temat dostępności cyfrowej dotyczy wszystkich stron internetowych, to nie wszyscy są zobowiązani do publikacji deklaracji dostępności. Zgodnie z ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, ten obowiązek dotyczy przede wszystkim instytucji publicznych i organizacji współpracujących z administracją publiczną.

Podmioty publiczne, takie jak urzędy, szkoły, szpitale, instytucje kultury i inne placówki finansowane ze środków publicznych, muszą zapewnić dostępność swoich stron internetowych i aplikacji mobilnych. W praktyce oznacza to, że każda strona internetowa prowadzona przez instytucję publiczną, np. Ministerstwo Zdrowia, urząd miasta, czy placówka edukacyjna, musi zawierać deklarację dostępności, w której podany jest stan dostępności strony zgodnie z normami WCAG (Web Content Accessibility Guidelines).

To ważne, ponieważ te podmioty świadczą usługi dla obywateli i powinny dbać o to, aby każdy użytkownik, niezależnie od swoich możliwości, mógł korzystać z tych zasobów cyfrowych. W przypadku instytucji publicznych brak deklaracji dostępności może wiązać się z poważnymi konsekwencjami prawnymi, a także obniżeniem dotacji lub karą finansową.

Deklaracja dostępności nie dotyczy jednak tylko podmiotów publicznych. Również podmioty prywatne, które otrzymują fundusze publiczne, powinny przestrzegać wymogów dostępności cyfrowej i publikować deklarację dostępności. Dotyczy to na przykład organizacji pozarządowych realizujących projekty finansowane ze środków publicznych. W takim przypadku również muszą one dostosować swoje strony do norm dostępności i opublikować odpowiednią deklarację.

Jakie konsekwencje niesie brak deklaracji dostępności?

Brak deklaracji dostępności wiąże się z kilkoma konsekwencjami, które mogą dotknąć zarówno instytucje publiczne, jak i firmy prywatne. Przede wszystkim, instytucje publiczne, które nie spełnią wymogu publikacji deklaracji dostępności, mogą zostać ukarane przez odpowiednie organy administracyjne. Kary mogą obejmować zarówno grzywny, jak i obniżenie dotacji publicznych. Dodatkowo, brak deklaracji dostępności może skutkować utratą zaufania ze strony użytkowników, co ma negatywny wpływ na wizerunek instytucji.

Co więcej, brak deklaracji dostępności może utrudniać dostęp do usług dla osób z niepełnosprawnościami, co narusza ich prawo do pełnoprawnego uczestnictwa w społeczeństwie informacyjnym. Może to prowadzić do skarg użytkowników, a także roszczeń cywilnych, jeśli osoby z niepełnosprawnościami nie mogą korzystać z usług online.

Z kolei w przypadku firm prywatnych, brak deklaracji dostępności może skutkować roszczeniami ze strony użytkowników, którzy napotykają bariery w korzystaniu ze strony internetowej. Przykładem mogą być osoby niewidome, które nie mogą uzyskać dostępu do treści, ponieważ brak jest odpowiednich tekstów alternatywnych dla obrazów. Osoby takie mogą dochodzić swoich praw na drodze cywilnej, co może wiązać się z kosztami dla firmy.

Dostępność cyfrowa – przyszłość internetu

Dostępność cyfrowa to nie tylko kwestia spełnienia obowiązków prawnych, ale także odpowiedzialności społecznej. Internet powinien być miejscem, w którym każdy, niezależnie od swoich ograniczeń, może swobodnie korzystać z zasobów, uczestniczyć w życiu społecznym i korzystać z usług publicznych. Dzięki deklaracji dostępności osoby z niepełnosprawnościami zyskają pewność, że strony internetowe, z których korzystają, zostały zaprojektowane z myślą o ich potrzebach.

Deklaracja dostępności jest jednym z kroków w kierunku równości cyfrowej. Choć obecnie dotyczy głównie podmiotów publicznych, to z biegiem czasu może obejmować także inne sektory, ponieważ dostępność cyfrowa staje się coraz bardziej istotnym elementem społecznym. To zadanie dla całego społeczeństwa – aby internet był miejscem dostępnym dla każdego.